ABD ve İran tarihi muahedeyi imzaladı: Mutabakat resmen yürürlüğe girdi

ABD ile İran ortasında haftalardır süren diplomatik temasların akabinde üzerinde uzlaşı sağlanan mutabakat zaptı resmen yürürlüğe girdi. Taraflar mutabakatın devlet liderleri tarafından dijital ortamda imzalandığını doğrularken, Beyaz Saray ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı imzaladığı anlara ait imajları kamuoyuyla paylaştı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise “İslamabad Mutabakat Anlaşması” olarak isimlendirilen metnin bölgesel barış açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu açıkladı.

BEYAZ SARAY, TRUMP’IN İMZA MANZARALARINI YAYINLADI

ABD ve İran ortasında varılan mutabakatın yankıları sürerken Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı imzaladığı anlara ait imgeleri paylaştı.

G7 Başkanlar Doruğu kapsamında Fransa’da bulunan Trump’ın, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Versay Sarayı’nda bir ortaya geldiği akşam yemeği sırasında muahede metnini imzaladığı görüldü. Manzaralarda Macron başta olmak üzere salonda bulunan davetlilerin gelişmeyi alkışlarla karşıladığı dikkat çekti.

MACRON: HAKİKAT VE KIYMETLİ BİR ADIM

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da kelam konusu imgelerden birini toplumsal medya hesabından paylaşarak mutabakatın ehemmiyetine vurgu yaptı.

Macron açıklamasında, “Başkan Trump, bu akşam Versay’da İran ile ABD ortasında varılan muahedeyi imzaladı. Bu mutabakat kalıcı bir barışın yolunu açacak ve Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılmasını sağlayacak. Bu, hakikat ve kıymetli bir adımdır ve yakında güç fiyatlarında düşüş sağlanmasına imkan tanıyacaktır” sözlerini kullandı.

İRAN: MUTABAKAT RESMEN SONUNCU HALE GELDİ

Mutabakat metninin ayrıntılarının kamuoyuna yansımasının akabinde İran’dan da dikkat çeken açıklamalar geldi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı dijital ortamda imzaladığını belirterek mutabakatın resmen yürürlüğe girdiğini duyurdu.

Bekayi, “İran ile ABD ortasında varılan mutabakat zaptı metni, iki taraf da onu imzaladığı için şu anda resmen en son hale gelmiştir” dedi.

“İSVİÇRE’DE İMZA MERASİMİ DÜZENLENMEYECEK”

Mutabakatın dijital ortamda imzalanmasının kararlaştırıldığını tabir eden Bekayi, İsviçre’de planlanan resmi imza merasiminin gerçekleştirilmeyeceğini açıkladı.

Devlet liderlerinin direkt imza atmasının mutabakata farklı bir değer kazandırdığını belirten Bekayi, “Mutabakat zaptı iki ülkenin devlet liderleri tarafından imzalandığından, onu ihlal etmenin maliyeti daha yüksek olacaktır. Geçmişteki tecrübelerimizden yola çıkarak bunun bu türlü olmasını tercih ettik” diye konuştu.

“LÜBNAN BİZİM İÇİN İRAN KADAR ÖNEMLİYDİ”

Anlaşmanın İran’ın temel prensiplerini yansıttığını tabir eden Bekayi, metinde tüm başlıkların açık biçimde yer aldığını söyledi.

Bekayi, “Bizim için Lübnan’da ateşkes ve savaşın sona ermesi İran kadar değerliydi ve kıymetli olmaya devam ediyor. Mutabakat zaptının birinci kısmında Lübnan’ın ismi üç sefer geçmektedir. Lübnan’ın toprak bütünlüğüne ve ulusal egemenliğine hürmet yer almaktadır” sözlerini kullandı.

“ŞİMDİ İŞİMİZ DAHA ZOR”

İranlı sözcü, savaşın sona erdirilmesi konusunda kıymetli bir adım atıldığını fakat bundan sonraki sürecin daha kritik olduğunu vurguladı. Bekayi, “Bu etapta savaşı sona erdirecek bir muahede imzalamış olmamız, geçmişi unuttuğumuz manasına gelmez. Memleketler arası mutabakatların uygulanması her vakit hazırlanmasından daha zordur. Bilhassa de taahhütlerine bağlı olmayan taraflar kelam konusu olduğunda. Bundan sonra hepimiz karşı tarafı taahhütlerine uymaya mecbur bırakacak halde hareket etmeye dikkat etmeliyiz” dedi.

NÜKLEER BELGE İÇİN 60 GÜNLÜK SÜRE

Bekayi, mutabakatın yürürlüğe girmesinin akabinde tarafların nükleer program ve yaptırımlar konusunda yeni bir müzakere sürecine başlayacağını belirtti.

İranlı yetkili, “Mutabakat zaptının yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde nükleer sıkıntı ve yaptırımlar hakkında müzakere edeceğiz. Müzakereler daha erken sonuçlanırsa bu daha düzgün olur. Lakin mevzunun karmaşıklığı dikkate alındığında 60 günlük müddet mantıklıdır ve gerekli olursa uzatılır” değerlendirmesinde bulundu.

AXIOS, AFP VE REUTERS DA DOĞRULADI

ABD merkezli Axios haber sitesi de mutabakat metninin Donald Trump tarafından imzalandığını doğruladı.

Üst seviye yetkililere dayandırılan haberde Trump’ın imzayı G7 Önderler Doruğu kapsamında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile katıldığı akşam yemeği sırasında attığı ve mutabakatın yürürlüğe girdiği belirtildi.

AFP’ye konuşan ABD’li bir yetkili gelişmeyi doğrularken, Reuters’a bilgi veren kaynaklar da metnin Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanarak kesin hale getirildiğini aktardı.

PAKİSTAN: İSLAMABAD MUTABAKAT MUAHEDESİ YÜRÜRLÜKTE

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de ABD ve İran’ın “İslamabad Mutabakat Anlaşması”nı elektronik ortamda imzaladığını açıkladı.

X hesabından paylaşım yapan Şerif, mutabakatın iki ülkenin başkanları tarafından elektronik olarak imzalandığını belirterek bunun diplomatik tahlil iradesinin en üst seviyede ortaya konduğunu söz etti.

Şerif, “Bu mutabakatın ilgili hükümetlerin en üst seviyesinde imzalanması, her iki tarafın da çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesine olan bağlılığını göstermektedir. İslamabad Mutabakat Muahedesi derhal yürürlüğe girecek ve birinci adım olarak İran, Hürmüz Boğazı’nı derhal tekrar açacak, ABD ise deniz ablukasını derhal kaldıracaktır” dedi.

Şerif ayrıyeten Pakistan’ın, Katar’ın takviyesiyle teknik seviyedeki görüşmeleri başlatmak üzere 19 Haziran 2026 tarihinde İsviçre’de resmi merasim düzenleyeceğini açıkladı.

TÜRKİYE, KATAR, SUUDİ ARABİSTAN VE MISIR’A TEŞEKKÜR

Şerif açıklamasında ABD Lideri Donald Trump’a teşekkür ederken, İran lideri Mücteba Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a da takdirlerini iletti.

İran Meclis ve Müzakere Heyeti Lideri Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin çabalarını öven Şerif, Katar’ın arabuluculuk rolüne dikkat çekti.

Pakistan Başbakanı ayrıyeten Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır önderlerine de süreçteki katkıları nedeniyle teşekkür ederek mutabakatın bölge için kalıcı barış, karşılıklı hürmet ve ortak refahın temeli olmasını temenni etti.