Engelli Çalgıcı Süleyman Cemal Dereli, Müziğe Devam Ediyor

Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde çocukluğunda geçirdiği hastalık ve kaza nedeniyle bir gözü görmeyen, bir bacağı da kısmen fonksiyonunu yitiren 50 yaşındaki çalgıcı Süleyman Cemal Dereli, oğlunun dayanağıyla gittiği düğünlerde bağlama, cümbüş, keman, org, klarnet ve zurna çalıyor.

Geçirdiği felç nedeniyle 3 yaşında sağ bacağı kısmen fonksiyonunu yitiren Dereli, 7 yaşında ise konutlarında soba için kesilen çıranın batması sonucu sol gözünü kaybetti.

Çocukluğunda babasının aldığı bağlama sayesinde müziğe ilgi duyan, gençliğinde düğünlerde saz gruplarında yer alan Dereli, cümbüş, zurna, keman, org ve klarnet çalmayı da öğrendi.

“Dursunbey Muhabbet Geceleri” isimli kasetini 1994’te çıkaran 35 yıllık çalgıcı, oğlu Mustafa Dereli‘nin dayanağıyla Balıkesir’in yanı sıra Bursa, Kütahya, İzmir ve Manisa’da gittiği düğün ve panayırlarda tek başına kullandığı enstrümanlarla türkü ve oyun havaları çalıp söyleyerek mesleğini icra ediyor.

“Topal Süleyman” lakabıyla tanınan Süleyman Cemal Dereli, AA muhabirine, mesleğe maddi durumu düzgün olmayan ve takım tutamayan arkadaşının düğününde bağlama çalarak başladığını söyledi.

Kemancı arkadaşı rahatsızlandığı için gelemeyince birinci kere bir düğünde çaldığı bu enstrümanı da öğrendiğini lisana getiren Dereli, “Bir adım Süleyman, bir adım Cemal, ‘Süleyman saz, Cemal de keman çalsın, Dereli de türkü söylesin’ dedik ve bu maceraya bu türlü devam ettik.” tabirini kullandı.

Yüzlerce parçayı deftere kitaba bakmadan söyleyebildiğini belirten Dereli, oğluyla çoklukla açık alanlarda yapılan düğünlere gittiklerini anlattı.

Öğrendikleri türküleri özgününü bozmadan çalıp söylemeye, gelecek kuşaklara aktarmaya çalıştığını vurgulayan Dereli, “Bizde birinin düğünü için kelam verildiği vakit ona kesinlikle gidilir. Babam 2005 yılında vefat etti. Cuma günü defnettik, akşamına düğüne gittik zira yerimize adam bulamadığımız için karşı tarafı mağdur edemem. Biz konutumuzda olan sıkıntımızı düğün yerine götüremeyiz, oradaki düşünceyi da konutumuza getirmeyiz.” dedi.

“Bedenimizdeki mani değil kâfi ki ruhumuzda mani olmasın”

Dereli, ömrü yettiğince müzikle ilgilenmek, düğünlere panayırlara giderek mesleğini sürdürmek istediğini lisana getirdi.

Bir gözünü, bacağını kullanamamasının işini yapmasına mahzur olmadığını söyleyen Dereli, şunları kaydetti:

“Bu vücut bizim dünya elbisemiz, vücudumuzdaki mani değil kâfi ki ruhumuzda mahzur olmasın. Ruhunda mani olan adam sahiden engellidir. Gençlerimiz işe yaramaz oyunlarla, görüntülerle vakit geçireceğine tarihimizi anlatan türkülerimizi öğrensin. Biz ‘Ciklet aldım çarşıdan, yar geliyor karşıdan’ üzere yeni modüllere çok bakmayız. Bizim repertuvarımıza girecek olan kesimlerin bir kıssası olacak. O kesimler bize geçmişimizi anlatır. Bizim görevimiz öğrendiğimiz türkülerin özgününü bozmadan gençlerimize aktarmaktır. Kimse mahzurundan ötürü kendisine küsmemeli. Bizim bu işteki en büyük yararımız maddiyat değil, düğünlere gidip eş dost kazandık. Bizim en büyük karımız budur.”

Malzemeleri taşıyarak, davul çalarak babasına eşlik eden Mustafa Dereli de baba mesleğini sürdürmeyi hedeflediğini tabir ederek, “Düğün hazırlığımızı yaparak gereçlerimizi aracımıza yükleyip gidiyoruz. Babamla çok gurur duyuyorum, pürüzüne karşın bu yaşımıza kadar bizi büyüttü besledi. Allah ondan razı olsun. Ben de evladı olarak her vakit onun yanındayım.” diye konuştu.

Dursunbey ilçesi Yunuslar Mahallesi’nde Dereli’nin saz çaldığı düğünün sahibi Murat Demir ise Dereli’yi evvelce beri tanıdığını ve severek dinlediğini söyledi.

Dereli’nin pürüzüne karşın yörenin bedellerini türkülerle yaşattığını tabir eden Demir, “Süleyman ağabey yöremizde bağlamayı bırakıp kemanıyla kelama giren tek sanatçıdır.” dedi.