İstinaf, Emekli Memurun Seyyanen Artırım Talebine Ait Davayı Reddetti; Daire Başkanı İse Anayasa ve Aihs Vurgulu “Aym’ye Başvurulmalı” Şerhi Koydu

Haber : Mehmet OFLAZ

(ANKARA) – Ankara Bölge Yönetim Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi, memurlara verilen 8 bin 77 liralık seyyanen artırımın emekli memurlara yansıtılması talepli davayı reddetti. Daire Başkanı ise düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik unsuruna ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki ayrımcılık yasağına muhalif olduğu görüşüyle belgenin Anayasa Mahkemesi‘ne taşınması gerektiğini savundu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan emekli ve Halkın Kurtuluş Partisi MYK Üyesi Adnan Okur, memurlara 2023’ün ikinci yarısında verilen 8 bin 77 TL’lik seyyanen artırımın emeklilere yansıtılmamasına ait düzenlemenin iptali talebiyle Danıştay’da dava açtı. Müracaatta düzenlemenin Anayasa’ya karşıt olduğu savunuldu.

Danıştay 12. Dairesi, davayı misyon istikametinden reddederek evrakın Ankara Yönetim Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdi. Ankara 9. Yönetim Mahkemesi ise, kelam konusu ek ödemenin sırf misyondaki kamu görevlilerine verileceği ve emekli aylıklarına yansıtılmasına ait bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetti. Emekli memur Adnan Okur’un avukatı Tacettin Çolak, mevzuyu istinafa taşıdı.

“Ankara 9. Yönetim Mahkemesi’nce verilen karar, yöntem ve yasa kararları ile hukuka uygundur”

ANKA Haber Ajansı’nın edindiği bilgiye nazaran, Ankara Bölge Yönetim Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi, Ankara 9. Yönetim Mahkemesi’nin kararını metot ve yasaya uygun bularak istinaf başvurusunu reddetti. Ret kararında şunlar kaydedildi:

“Uyuşmazlıkta, Yönetim Mahkemesince, davacının Anayasa’ya karşıtlık savı ayrıntılıca kıymetlendirilerek reddedilmiş olmakla birlikte, anılan değerlendirmelerin devamında yer alan, ‘Öte yandan, kelam konusu düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesi‘ne başvurulması halinde ve düzenlemenin iptal edilmesi durumunda, çalışanlar için öngörülen ek ödemenin (kamuoyunda bilinen ismiyle seyyanen zammın) iptal edilmesi sonucu doğacaktır. Böyle bir durumda TBMM’nin Anayasa Mahkemesi‘nin kararında işaret edilen istikamette bir kanun çıkarma zaruriliği kesin olmayıp, yasama organının Anayasa Mahkemesi‘nin iptal kararlarının gerekçesiyle bağlı olmadığı tekrar yapılacak düzenlemeyi takdir ettiği üzere yapma hakkına sahip olduğu söylenebilir.”

Anayasa Hukuku doktrininde de başka bir tartışma konusu olmakla birlikte, kelam konusu somut olaydaki üzere yasama organının yaptığı değil de yapmadığı bir düzenlemeden ötürü yahut eksik yaptığı argüman edilen bir düzenlemeden ötürü yapılan düzenlemenin Anayasa’ya karşıtlığından bahsedilemeyecektir. Bu sebeple anılan düzenlemenin iptali için somut norm kontrolü yoluyla Anayasa Mahkemesi‘ne başvuru yapılması istemi bu münasebetle de yerinde görülmemiştir’ formunda tabirlere yer verilmesinde hukuksal isabet bulunmadığından, bu kısmın karardan çıkarılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, Ankara 9. Yönetim Mahkemesi’nce verilen karar yöntem ve yasa kararları ile hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, istinaf müracaatının, mahkeme kararından üstte belirtilen münasebetin çıkartılması suretiyle reddine, oy çokluğuyla karar verildi.”

Daire Lideri’nden Anayasa ve AİHS vurgulu şerh…

Daire Başkanı, düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik unsuruna ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki ayrımcılık yasağına alışılmamış olduğu gerekçesiyle iptali için belgenin Anayasa Mahkemesi‘ne taşınması gerektiği görüşünü ileri sürerek çoğunluk kararına katılmadı. Daire Başkanı şerhinde şu ifadeleri kullandı:

“Dava konusu yasa kuralı ile fiilen misyon yapan memurlar ile emekli memurların maaşları ortasında bir ayrımcılık yapılmıştır. Kuralın münasebetinin memur maaşlarının enflasyona karşı uygunlaştırılması olduğu; emekli memur aylıkları 4688 sayılı yasa uyarınca çalışan memurların aylıklarına bağımlı olduğundan, enflasyon nedeniyle memur aylıkları ile eşit derecede eridiği konuları gözetildiğinde, tıpkı güzelleştirmeden emekli memurların yararlandırılmaması Anayasa’nın eşitlik unsuruna ve Anayasa’nın 90. unsuru ile kanun kararında bulunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne 12 No’lu Protokol ile eklenen, ülkemizin de imzaladığı ‘ayrımcılık yasağı’na dair 14. hususuna ters bulunmaktadır. Çünkü enflasyondan, gelir düzeyi daha düşük olan ve yaşları ile sıhhat durumları nedeniyle çalışarak ek gelir elde etme imkanı bulunmayan emekli memurların daha fazla etkilendiği tartışmasızdır. Üstelik Anayasamızın 10. hususunda direkt olmasa bile dolaylı olarak ‘yaşlı’ tarifinin içinde yer almaları nedeniyle emekli memurlar için olumlu ayrımcılık öngörüldüğü açıktır.”

“Bu kuralın iptali için AYM’ye başvurulmalı”

Dava konusu kuralın yürürlüğe konduğu 7456 sayılı kanunun 2. hususu ile 5434 sayılı Kanun’a eklenen ek 86. unsur uyarınca emekli memurlar için de yüzde 6,34 oranında bir ek ek ödeme öngörülmüş olmakla birlikte, bu fiyat orantısal olarak fiilen vazife yapan memurlar için dava konusu kural ile getirilen ek ödemenin çok altında kalmıştır. Hiç kuşkusuz fiilen vazife yapan memurlar, döner sermaye ek ödemesi, ek ders fiyatı ve gibisi isimler altında fiilen çalışmalarının karşılığında ödenen ve emekli maaşlarına yansımayan kimi ek ödemeler almakta ve bu ödemeler emekli aylıklarına yansımamaktadır. Lakin dava konusu kural ile getirilen ek ödemenin hedefi göz önünde bulundurulduğunda, bu ödemenin fiilen çalışma karşılığı ödenen bir meblağ olduğundan da bahsetmeye imkan bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, uyuşmazlığın özünü 375 sayılı Kanun Kararında Kararname’nin ek 40. unsuru oluşturduğundan, öncelikle Anayasamızın 10. hususuna muhalif bulunan bu kuralın iptali için Anayasa Mahkemesi‘ne başvurulması ve uyuşmazlığın Anayasa Mahkemesi‘nin bu hususta vereceği karar sonrasında çözümlenmesi gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.”

“Umarız ve dileriz ki Anayasa Mahkemesi hukuka bağlı kalır, siyasi saiklerle hareket etmez”

Çolak, “Bize nazaran bu karar hem Anayasa’ya hem memleketler arası kontratlara hem de toplumsal hukuk devleti unsuruna büsbütün terstir. 30 günlük süremiz bulunmaktadır. Bu 30 günlük mühlet içerisinde tarafımızca Anayasa Mahkemesi‘ne ferdi müracaat yoluyla belge götürülecektir. Umarız ve dileriz ki Anayasa Mahkemesi hukuka bağlı kalır, siyasi saiklerle hareket etmez. Zati enflasyon karşısında daha fazla mağdur olan ve daima mağduriyet yaşayan emeklilerimizin lehine bir karar verir” diye konuştu.