Milyonların beklediği taban fiyatta artırım pazarlığı başlıyor

Doğrudan 7 milyona yakın çalışanı, dolaylı ise toplumun tamamını ilgilendiren yeni taban fiyatın belirlenmesine yönelik süreç, bugün resmi olarak başlayacak. Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’nın konut sahipliğindeki toplantıda, patron tarafını Türkiye Patron Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), personel tarafını ise en fazla üyeye sahip konfederasyon olduğu için TÜRK-İŞ temsil edecek.

İşveren heyetinin başkanlığını TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç, emekçi heyetinin başkanlığını ise TÜRK-İŞ Genel Lider Yardımcısı Ramazan Ağar yapacak. Ağar’ın başkanlığındaki personel heyetinde bu yıl aşçı Selma Sayın, kuaför Nihan Koçak, Karayolları’nda taşeron emekçi Durmuş Öztürk ve basın mensubu Sezer Özseven yer alacak.

GÖZLER TÜRK-İŞ’İN TALEBİNDE

Asgari fiyat pazarlığında çalışanları temsil eden TÜRK-İŞ, yeni minimum fiyata dair talebini şimdi kamuoyuyla paylaşmazken, Genel Lider Ergün Atalay’ın taban fiyatta yapılacak artışta 2024’te gerçekleşen enflasyonunun da 2025 yılı için beklenen enflasyonunun da kabul edilebilir olmadığı tarafındaki açıklaması dikkati çekiyor. Patronları temsil eden TİSK ise yeni minimum fiyatın istikrarlı, istihdamı ve rekabet gücünü esirgeyici bir düzeyde olması gerektiği görüşünde.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN MİNİMUM FİYAT MESAJI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dünkü kabine toplantısı sonrası taban fiyatla ilgili konuştu. Birinci toplantı öncesi değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan “Çalışanlarımızın beklentilerini gözetecek, ülkemiz iktisadına ağır bir yük getirmeyecek bir anlayışla sürecin yürütüleceğine inanıyorum” sözlerini kullandı. Erdoğan’ın bu sözleri ‘denge’ iletisi olarak yorumlandı.

CEVDET YILMAZ’DAN TABAN FİYATTA “DENGE” VURGUSU

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025 yılı bütçesi TBMM Genel Konseyinde minimum fiyat ile ilgili açıklamalarda bulundu. Yılmaz şunları söyledi: “Asgari fiyat 2002 yılında dolar olarak 114 dolara, bugün 524 dolara çıkmış durumda. Şu anda müzakere süreci var, kamu emekçi kısmı ve işletmeler ortasında bir istikrar kesinlikle bulunacaktır. Küçük işletmeler, emek ağır işletmeler, büyükler çok etkilenmiyor doğrusu küçük işletmeler etkileniyor. Bu işletmelerin ayakta kalmasını sağlayacak fakat çalışanların da taleplerini karşılayacak bir yaklaşımın gözetilmesini bekliyorum, sonuçlarını göreceğiz.”

ÖZGÜR ÖZEL MİNİMUM FİYAT TALEBİNİ YİNELEDİ

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Lideri Özgür Özel, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Konseyi’nde 2025 yılı bütçe görüşmelerinde konuştu. Minimum fiyat taleplerini yineleyen Özel, “2025 yılının yalnızca birinci yarısı için minimum fiyat önerisi 30 bin liradır. ‘Bizim minimum fiyat teklifimiz 30, bunun altında yokuz’ demekteyiz” tabirlerini kullandı.

DİSK TABAN FİYAT TALEBİNİ AÇIKLADI

İlk toplantı öncesi Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) minimum fiyata dair taleplerini açıkladı. DİSK-AR tarafından yapılan araştırmada, sendikanın taban fiyat beklentisine yer verildi. Araştırmada mevzuya ait olarak “Asgari fiyat artışında yoksulluk sonu bir kriter olarak dikkate alınmalı ve hanede iki çalışan olması varsayımından hareketle minimum fiyat en az yoksulluk hududunun yarısı civarında olmalıdır” denildi. TÜRK-İŞ tarafından yapılan açlık-yoksulluk sonu araştırmasının sonuçlarına nazaran kasım ayında sonu 66 bin 976 olarak açıklandı. Bu data baz alındığında DİSK’in taban fiyat talebi yaklaşık 33 bin 500 lira olarak hesaplanıyor.

ASGARİ FİYAT NASIL BELİRLENİYOR?

Asgari fiyatı, yasa gereği emekçi, patron ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 bireyden oluşan Asgari Ücret Tespit Komitesi belirliyor. Komite, yeni taban fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında aralık ayında belirlenen tarihlerde toplanıyor. Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği kurul, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde ise liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

MEVCUT MİNİMUM FİYAT 17 BİN 2 LİRA

Asgari fiyat, hala bir personel için aylık brüt 20 bin 2 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 17 bin 2 lira 12 kuruş olarak uygulanıyor.

Asgari fiyatın patrona toplam maliyeti, bir emekçi için 23 bin 502 lira 94 kuruş. Bunun 20 bin 2 lira 50 kuruşunu brüt minimum fiyat, 3 bin 100 lira 39 kuruşunu toplumsal güvenlik primi, 400 lira 5 kuruşunu patron işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.