Venezuela, UAD’nin Esequibo bölgesine yönelik kararını tanımayacağını açıkladı

Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, komşu ülke Guyana ile Esequibo bölgesi üzerinde yaşanan uyuşmazlığa ait Milletlerarası Adalet Divanı’nın (UAD) kararını tanımayacaklarını belirtti.

Esequibo bölgesi uyuşmazlığına ait UAD’de görülen davayı takip etmek üzere Hollanda’nın Lahey kentine giden Rodriguez, gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Rodriguez, UAD’nin Guyana ile ihtilaflı Esequibo bölgesiyle ilgili davada yargı yetkisine sahip olmadığını savunarak, “Venezuela’nın bu sıkıntıda UAD kararlarını tanımasının hukuken hiçbir imkanı yoktur. Venezuela, Cenevre Mutabakatı’nın ihlal edilmesine müsaade veremez. Mahkeme, 1899 tahkim kararının geçersizliğine hükmetse bile Venezuela’nın bu karara uyması mümkün olmayacaktır. Zira bu türlü bir durum, tıpkı vakitte milletlerarası hukukun da yok edilmesi manasına gelir.” tabirlerini kullandı.

Venezuela halkının 3 Aralık 2023’te düzenlenen referandumda ülkesinin toprak bütünlüğü ve bağımsızlığını savunma tarafında irade ortaya koyduğunu hatırlatan Rodriguez, Guyana’nın 2018’de UAD’ye yaptığı tek taraflı müracaatın “hukuk dışı” olduğunu sav etti.

Rodriguez, Guyana’nın Esequibo bölgesine ait 1899 Tahkim Kararı’nı UAD aracılığıyla geçerli kılmaya çalıştığını belirterek, iki ülke ortasında “pratik, tatmin edici ve karşılıklı kabul edilebilir” bir tahlile ulaşılmasını öngören 1966 Cenevre Mutabakatı’nın tek geçerli hukuksal düzenek olduğunu söz etti.

Öte yandan Venezuela heyeti, ülkenin tezini desteklemek emeliyle 1777 tarihli Kraliyet Kararnameleri ile Venezuela Genel Kaptanlığı’nın kuruluş devrine ilişkin sömürge haritalarını da içeren 3 binden fazla sayfalık arşivi UAD’ye sundu.

Esequibo uyuşmazlığı

Venezuela ile Guyana ortasındaki Esequibo bölgesi uyuşmazlığı, Guyana’nın bağımsızlığından evvelki periyoda dayanıyor.

Guyana’nın İngiliz sömürgesi olduğu periyotta, 1899 tarihli hudut tahkimi kararına nazaran Esequibo Irmağı Guyana’nın batı sonu olarak belirlenmişti.

Ancak bağımsızlığını 1966’da kazanan ve 1970’te İngiliz Milletler Topluluğuna dahil olan Guyana, bu sonu tanımayarak Esequibo’nun kendisine ilişkin olduğunu ilan etmişti.

Halihazırda, Esequibo bölgesi yahut Guyana Esequiba olarak bilinen bölge Guyana’nın ortalarında bulunan Esequibo Irmağı’nın batısında, ülkenin ise kuzeyinde yer alıyor.

Bölgenin doğal kaynaklar açısından son derece varlıklı olduğu belirtiliyor.